จากอธิบาท4 เมื่อเรามองย้อนไปยังจุดเริ่มต้นคือ ความพอใจ
เราจะเกิดคำถามขึ้นทันทีว่า เราจะทำยังไงจึงจะทำให้เกิดความพอใจขึ้นมา
และนี้คือปัญหาที่สำคัญที่ทำให้ เพียงแค่รู้แต่ไม่ยอมรับในธรรม
(คือ คิดว่ายอมรับ แต่เมื่อเจอเครื่องทดสอบก็สอบตกไม่เป็นท่า)
ซึ่งเป็นเครื่องกั้นขว้างที่ใหญ่ที่สุดเกิดขึ้น
เช่น รู้ว่าทุกสิ่งเป็นอนิจจัง แต่ไม่พอใจและไม่ยอมรับความจริงข้อนี้
รู้ว่าความหลงเป็นสิ่งไม่ดี แต่ไม่พอใจที่จะยอมรับว่าสิ่งที่เราหลงไม่ใช่ของเรา เป็นต้น

 

ไอ้ตรงความไม่พอใจนี้ละ มีที่มาจากสัญญาที่ไม่ดีทั้งสิ้น
และในปัจจุบัน เราก็รู้ว่าสัญญาที่ไม่ดีมีมากกว่าสัญญาที่ดีมากมายนัก
ดังนั้นจึงเป็นไปไม่ได้เลยที่เราจะเริ่มปฏิบัติธรรมโดยพอใจ จึงมีคำกล่าวที่ว่า
"ความชั่วเกิดขึ้นเพราะตามใจ ความดีทั้งหลายต้องฝืนใจทำ"

 

ดังนั้นเหตุแห่งความพอใจ ก็คือความไม่พอใจที่ปฏิบัติได้นานพอจนเห็นซึ่งความพอใจ
และหากทำได้ คือ ทนได้นานพอ ย่อมมีความพอใจในธรรม และนั้นจึงเกิด อิทธิบาท4 จนครบในที่สุด

ดังนั้นเราจะทำอย่างไรที่จะทนได้นานพอจนเจอความพอใจในธรรม
จึงเป็นที่มาที่จะนำ ฆราวาสธรรม4 เข้ามาช่วย
และ ฆราวาสธรรม4 นี้ละที่จะทำให้เกิดความพอใจแรกที่แท้จริงขึ้นมาได้

 

อันดับแรกเราต้องตั้งสัจจะ ว่าจะประพฤติอยู่ในศีล5
จากนั้นเราต้องควบคุมและบังคับตนเองให้ดำรงอยู่ในศีล5 ให้ได้
ในขั้นตอนนี้สัญญาที่ไม่ดีจะเริ่มส่งความไม่พอใจออกมา
และกรรมจะเริ่มส่งบททดสอบออกมาไม่หยุดยั้งและหนักข้อขึ้นเรื่อยๆ
จึงต้องนำความอดทนต่อการฝืนใจออกมาใช้ควบคู่กัน
โดยมีสัจจะคอยค้ำอยู่ด้านหลัง เพราะ สัจจะเองก็อยู่ในศีลข้อ 4
รวมทั้งต้องอาศัยจาคะคือ ปล่อย หรือ อุเบกขา คือ วาง ต่อ โมหะ โลภะ และโทสะ
เป็นอีกแรงให้สมดุลกัน คือ เมื่อรับความไม่พอใจเข้ามา ก็ต้องปล่อยออกไปไม่เก็บเอามาใช้
และวิธีที่ดีที่สุดสำหรับทั้งจาคะและอุเบกขาคือ ทั้งสมถะและวิปัสนากรรมฐาน

 

เมื่อปฏิบัติไปสักพักใหญ่
คือนานพอ สัญญาจะเริ่มปรับตัว นำสิ่งที่ไม่ได้ใช้ออกห่าง(โมหะ โลภะ และโทสะ)
และนำสิ่งที่ใช้เป็นประจำ(ศีล5)ใกล้เข้ามาเพื่อให้เข้าถึงและใช้ได้ง่าย
จนสุดท้ายเราจะเจอความพอใจเพราะสุขที่แท้จริงจากการปฏิบัติธรรม
มากกว่าสุขจอมปลอมที่ โมหะ โลภะ และโทสะ มอบให้

ซึ่งเมื่อถึงจุดๆนี้ ความพอใจต่อการปฏิบัติธรรมที่แท้จริงจึงบังเกิด
และเมื่อความพอใจเกิด หนทางแห่งอธิบาท4 หนทางสู่ความสำเร็จจึงพร้อมเปิดรับ
ให้ก้าวสู่ความเป็นจริง ทีก้าวสู่ธรรม อย่างเต็มตัวและปิดประตูสู่อบายภูมิในที่สุด